De Digital Services Act uitgelegd

• Inleiding
• Hoofdstuk 1 Wat is de Digital Services Act en op wie is het van toepassing?
• Hoofdstuk 2 Uw verplichtingen begrijpen: een getrapte aanpak
• Hoofdstuk 3 De basis: verplichtingen voor alle intermediaire diensten
• Hoofdstuk 4 Hostingdiensten: extra verantwoordelijkheden
• Hoofdstuk 5 Online platforms: een hogere drempel voor 'due diligence'
• Hoofdstuk 6 Zeer grote online platforms (VLOPs) en zoekmachines (VLOSEs): de strengste regels
• Hoofdstuk 7 Wat valt onder 'illegale content'?
• Hoofdstuk 8 Meldings- en actiemechanismen: omgaan met rapportages van illegale content
• Hoofdstuk 9 Transparantie in contentmoderatie: wat u moet rapporteren
• Hoofdstuk 10 Algemene voorwaarden: duidelijkheid en billijkheid voor gebruikers
• Hoofdstuk 11 Interne klachtenafhandeling: het recht van de gebruiker op beroep
• Hoofdstuk 12 Buitengerechtelijke geschilbeslechting: een alternatief voor procedure
• Hoofdstuk 13 Vertrouwde melders: prioriteit aan meldingen van betrouwbare bronnen
• Hoofdstuk 14 Misbruik van uw diensten bestrijden
• Hoofdstuk 15 Traceerbaarheid van zakelijke gebruikers op online marktplaatsen
• Hoofdstuk 16 Ontwerpen voor naleving: gebruikersinterfaces en donkere patronen
• Hoofdstuk 17 Advertentietransparantie: wat gebruikers moeten weten
• Hoofdstuk 18 Aanbevelingssystemen: de logica uitleggen aan gebruikers
• Hoofdstuk 19 Minderjarigen online beschermen
• Hoofdstuk 20 Systemische risicobeoordeling voor VLOPs en VLOSEs
• Hoofdstuk 21 Systemische risico's mitigeren: maatregelen die u moet nemen
• Hoofdstuk 22 Onafhankelijke audits en naleving voor VLOPs en VLOSEs
• Hoofdstuk 23 Datatoegang voor onderzoekers en autoriteiten
• Hoofdstuk 24 Handhaving: de rol van digitale dienstencoördinatoren en de Europese Commissie
• Hoofdstuk 25 Sancties bij niet-naleving
• Nawoord

Het is moeilijk om een dag zonder hen voor te stellen. Van het moment dat je wakker wordt en het nieuws checkt op je telefoon, tot het scrollen door sociale media tijdens je lunchpauze, tot het bestellen van een nieuwe headphone via een online marktplaats 's avonds: digitale diensten zijn de onzichtbare architectuur van het moderne leven. Ze zijn onze plein, onze winkels, onze postkantoren en onze bibliotheken, allemaal in één samengevoegd en bereikbaar vanuit je handpalm. Bedrijven die deze diensten leveren — zoekmachines, sociale netwerken, e-commerce-sites en cloudopslagproviders — zijn uitgegroeid tot enkele van de meest machtige en invloedrijke entiteiten ter wereld, en bepalen hoe we communiceren, winkelen, leren en de wereld om ons heen waarnemen.

Twee decennia lang was het juridische landschap voor deze diensten in de Europese Unie grotendeels geregeld door de E-commercerichtlijn, een stuk wetgeving uit het jaar 2000. Om dat in perspectief te plaatsen: in 2000 was de dotcombubbel net begonnen te barsten, was Google een dappere opkomer, en behoren de concepten van een "smartphone" of een "sociaal netwerk" zoals we die vandaag kennen nog tot het domein van sciencefiction. De E-commercerichtlijn was revolutionair voor zijn tijd, door een fundamenteel principe te vestigen: intermediaire diensten waren doorgaans niet aansprakelijk voor de content die hun gebruikers uploadden. Deze "veilige haven"-bepaling was cruciaal. Het liet de ontluikende digitale economie bloeien, wat leidde tot de innovatieve platforms en diensten die we nu dagelijks gebruiken, zonder dat ze worden geplet door de vrees voor voortdurende procedure.

Echter, de digitale wereld van de jaren '20 is een heel andere plaats dan die bestaande aan de eeuwwisseling. De schaal en invloed van deze platforms zijn exponentieel gegroeid. Terwijl ze enorme voordelen hebben gebracht, hebben ze ook nieuwe en complexe uitdagingen gecreëerd. Dezelfde platforms die ons met geliefden verbinden, kunnen ook worden misbruikt om illegale haatzaaiende uitspraken te verspreiden. De marktplaatsen die ongekende keuze en gemak bieden, kunnen ook worden uitgebuit om gevaarlijke of vervalste goederen te verkopen. De diensten die een stem geven aan de stemlozen, kunnen worden gemanipuleerd door gecoördineerde desinformatiecampagnes die de volksgezondheid en democratische processen bedroeden.

Naarmate deze kwesties duidelijker werden, begonnen individuele EU-lidstaten te handelen. Duitsland introduceerde de NetzDG-wet om haatzaaiende uitspraken te bestrijden, Frankrijk aannam wetgeving tegen de manipulatie van informatie, en andere landen begonnen hun eigen regels te verkennen. Hoewel welgemeend, creëerde dit een groeiend probleem: de fragmentering van de digitale binnenmarkt van Europa. Een dienstverlener die in de EU actief is, moet wellicht navigeren door een complex patwerk van 27 verschillende regelsets over onderwerpen als contentmoderatie en zorgvuldigheid. Deze juridische onzekerheid was een hoofdpijn voor gevestigde spelers en een significante barrière voor toetreding voor kleinere start-ups en innovators. Het was duidelijk dat een nieuwe, geharmoniseerde benodigde was.

Dit is de wereld waarin de Digital Services Act, of DSA, tot stand kwam. Gepaard met zijn broertje, de Digital Markets Act (DMA), vertegenwoordigt de DSA de baanbrekende poging van de EU om zijn digitale regelboek bij te werken voor de moderne tijd. Waar de DMA gaat over de economische macht van de grootste "gatekeeper"-platforms, gaat de DSA over maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het aangegeven doel is om een veiligere, voorspelbaardere en betrouwbaardere online omgeving te creëren. Het streeft ernaar de fundamentele rechten van gebruikers te beschermen, duidelijke verantwoordelijkheidslijnen voor online platforms te vestigen, en dit te doen met een enkele, uniforme set regels die geldt in de gehele Europese Unie.

Wat betekent dit voor jou? Als je ingenieur bent, productmanager, bedrijfsleider, of iemand die werkt voor een bedrijf dat digitale diensten aanbiedt aan gebruikers in de EU, is de DSA niet zomaar nog een stuk juridische jargon dat je kunt doorsturen naar de juristen. Het is een verordening die direct zal impacteren hoe je je producten ontwerpt, content modereert, interacteert met je gebruikers en rapporteert over je activiteiten. Het introduceert nieuwe verplichtingen, nieuwe processen en nieuwe standaarden van transparantie en verantwoordingsplicht die in het weefsel van je diensten moeten worden gebakken.

Dit boek is speciaal ontworpen voor jou: de niet-jurist die de DSA moet begrijpen om je werk effectief te kunnen doen. Als je ooit hebt geprobeerd een stuk EU-wetgeving van begin tot eind te lezen, heb je misschien ontdekt dat het een effectievere slaapmiddel is dan een warm glas melk. De taal is dicht, de kruisverwijzingen talloos, en het is vaak moeilijk om het bos door de bomen te zien. Het doel van dit boek is om die complexiteit door te breken. We zullen de juridische vereisten van de DSA vertalen naar een praktische, operationele gids die je kunt gebruiken. We zullen niet alleen uitleggen wat de regels zijn, maar ook waarom ze bestaan en wat ze betekenen voor je dagelijkse werk.

De DSA is gebouwd op een slimme en evenredige beginsel: grote macht brengt grote verantwoordelijkheid met zich mee. De Wet behandelt niet elke website en app hetzelfde. In plaats daarvan creëert het een getrapt systeem van verplichtingen. Hoe meer bereik en impact een dienst heeft, hoe strenger zijn verantwoordelijkheden worden. Dit boek is gestructureerd om die benadering te weerspiegelen. We beginnen met de fundamentele regels die gelden voor alle "intermediaire diensten", een brede categorie die alles omvat van je lokale internetprovider tot de grootste cloudhostingbedrijven. Dit zijn de basisprincipes van het nieuwe digitale regelboek.

Vanaf daar gaan we de ladder op. We kijken naar de aanvullende verplichtingen die gelden voor "hostingdiensten" — bedrijven die gebruikersinformatie opslaan. Hier komen we voor het eerst een van de kernmechanismen van de DSA tegen: de verplichting om duidelijke, gebruiksvriendelijke "meldings- en actie"-systemen te hebben voor het melden van illegale content. Dit is een kritisch gebied voor iedereen die betrokken is bij vertrouwen en veiligheid, contentmoderatie of gebruikersondersteuning.

Vervolgens onderzoeken we de regels voor "online platforms", zoals sociale netwerken en online marktplaatsen. Hier introduceert de DSA een significant aantal nieuwe vereisten. We behandelen alles, van de noodzaak voor interne klachtenafhandelingsystemen, waarmee gebruikers het recht krijgen om te beriepen tegen moderatiebeslissingen, tot nieuwe regels over advertentietransparantie en het verbod op bepaalde "donkere patronen" in gebruikersinterface-ontwerp. Als je UX-designer bent, ad-tech ingenieur of productmanager voor een consumentengericht platform, zullen deze hoofdstukken essentiële lektuur zijn.

Ten slotte zullen we een belangrijk deel van het boek wijden aan de top van de regulatoire piramide van de DSA: de "Very Large Online Platforms" (VLOPs) en "Very Large Online Search Engines" (VLOSEs). Dit zijn de reuzen van het internet, platforms met meer dan 45 miljoen actieve gebruikers in de EU. De DSA onderwerpt deze spelers aan de meest eisende verplichtingen, geworteld in het idee dat hun schaal systemische risico's voor de maatschappij creëert. We zullen uitpakken wat deze systemische risico's zijn — van de verspreiding van desinformatie tot de impact op het mentale welzijn — en de vereisten van de DSA voor risicobeoordeling, mitigatie, onafhankelijk auditen en het verstrekken van data toegang aan onderzoekers en regulators verkennen.

Tijdens deze reis zullen we kernconcepten opsplitsen in begrijpelijke onderdelen. Wat betekent de DSA precies met "illegale content"? Hoe werkt een "trusted flagger"-systeem? Wat zijn de nieuwe traceerbaarheidsvereisten voor verkopers op online marktplaatsen? We zullen deze vragen en nog veel meer beantwoorden, met duidelijke taal en praktische voorbeelden. We houden ons aan de feiten, uitleggen wat de wet vereist zonder vast te lopen in juridische theorie of politieke commentaar. Het doel is om je te voorzien van een werkende kennis van de Wet.

Het digitale landschap bevindt zich op een keerpunt. De tijdperk van zelfregulering en een handsoff-benadering maakt plaats voor een nieuw paradigma van coregulering en verantwoordingsplicht. De Digital Services Act staat aan de voorhoede van deze globale shift. Het begrijpen ervan is niet langer optioneel voor wie digitale diensten bouwt en beheert; het is essentieel. Of je nu deel uitmaakt van een kleine start-up die hoopt te schalen op de Europese markt, of van een team binnen een wereldwijde tech-reus, dit boek zal je de duidelijke, praktische begeleiding bieden die je nodig hebt om dit nieuwe terrein met vertrouwen te navigeren. Laten we beginnen.

In zijn kern is de Digital Services Act de ambitieuze poging van de Europese Unie om een nieuw regelboek voor het internet te schrijven. Het primaire doel, zoals vermeld in het allereerste artikel van de wetgeving, is om bij te dragen aan het 'goed functioneren van de binnenmarkt voor intermediaire diensten.' Dat is een zeer formele manier om te zeggen dat het ervoor wil zorgen dat de digitale economie in alle 27 EU-lidstaten soepel, eerlijk en veilig functioneert voor iedereen. De wet streeft ernaar een geharmoniseerde set regels te creëren voor een 'veilige, voorspelbare en betrouwbare online omgeving' waar innovatie kan bloeien en de fundamentele rechten van gebruikers worden beschermd.

Om de DSA te begrijpen, is de eerste en meest cruciale vraag om te beantwoorden: op wie is hij eigenlijk van toepassing? Het antwoord ligt in die sleutelzin: 'intermediaire diensten.' Dit is een brede juridische term, maar de DSA verdeelt het handig in drie verschillende categorieën. Als uw bedrijf een van deze diensten aanbiedt aan gebruikers binnen de Europese Unie, dan geldt – gefeliciteerd, of misschien liever: ons waardeloos betreur – de DSA voor u. Zie deze categorieën als nestelpoppen, elk met zijn eigen set regels die we in latere hoofdstukken zullen verkennen. Voor nu laten we de poppen zelf even leren kennen.

De eerste en meest basale soort intermediaire dienst is een 'mere conduit'-dienst. Dit is de fundamentele infrastructuur van het internet. Deze diensten gaan puur over het overbrengen van informatie van punt A naar punt B via een communicatienetwerk of het verschaffen van toegang tot dat netwerk. Het sleutelkenmerk hier is neutraliteit; de aanbieder initieert de overdracht niet, selecteert niet wie het ontvangt, en past de inhoud die door de buizen loopt niet aan. Zij zijn puur en puur de digitale koeriers.

Deze categorie omvat de bedrijven die de basis van de internetconnectiviteit vormen. Uw Internet Service Provider (ISP), of het nu uw thuisbreedband of mobiele data levert, is een klassiek voorbeeld van een mere conduit-dienst. Andere voorbeelden zijn internetknooppunten die verkeer tussen netwerken routeren, de aanbieder van de Wi-Fi in uw lokale koffiezaak, en Virtual Private Network (VPN)-diensten. Zelfs fundamentele internetdiensten zoals het Domain Name System (DNS), dat menselijk leesbare webadressen zoals www.example.com vertaalt naar de IP-adressen die computers begrijpen, vallen in deze categorie. De regels voor deze diensten zijn de meest basale, aangezien ze de minst directe betrokkenheid bij de content zelf hebben.

De tweede categorie is 'caching'-diensten. Dit is een iets technischer maar veelvoorkomend type dienst. Caching betreft de automatische, intermediaire en tijdelijke opslag van informatie met als enig doel de verdere overdracht ervan efficiënter te maken. In simpelere termen: het gaat om het maken van een tijdelijke kopie van data en het opslaan dichter bij de gebruiker om dingen te versnellen. Wanneer u online een populaire video bekijkt, is het waarschijnlijk dat een kopie van die video op een server in uw buurt wordt opgeslagen, zodat deze niet elke keer helemaal vanaf een server aan de andere kant van de wereld hoeft te reizen telkens iemand in uw stad hem wil bekijken.

Het meest prominente voorbeeld van een caching-dienst is een Content Delivery Network, of CDN. Dit zijn uitgestrekte, geografisch gedistribueerde netwerken van servers die bedrijven gebruiken om webcontent en video's snel en betrouwbaar aan gebruikers te leveren. Door kopieën van content op meerdere locaties op te slaan, verminderen ze de latentie en verbeteren ze de gebruikerservaring. De DSA erkent dat deze aanbieders, net als mere conduit-diensten, primair bezig zijn met een technisch proces om de efficiëntie te verbeteren en daardoor een specifieke, beperkte set verplichtingen hebben die hun rol weerspiegelen.

De derde en breedste categorie is 'hosting'-diensten. Hier vallen de meerderheid van de onlinediensten waarmee we dagelijks interacteren. Een hostingdienst wordt eenvoudig gedefinieerd als een dienst die bestaat uit de opslag van informatie die door een gebruiker wordt verstrekt en op diens verzoek. Als uw dienst gebruikers toestaat om hun eigen content op uw servers te uploaden, te posten of op te slaan, bent u een hostingdienst. Dit is een enorme en diverse categorie.

Het omvat infrastructuurdiensten zoals cloudcomputingaanbieders (denk aan Amazon Web Services of Microsoft Azure) en webhostingbedrijven die serverruimte verhuren aan mensen om hun websites te draaien. Het omvat ook de consumentgerichte diensten die op die infrastructuur zijn gebouwd. Bestandsopslag- en deeldiensten zoals Dropbox of Google Drive zijn hostingdiensten. Socialemedia-netwerken waarop u updates, foto's en video's plaatst, zijn hostingdiensten. Onlinemarktplaatsen waarop verkopers hun producten aanbieden, zijn hostingdiensten. Videodeeldplatforms zijn hostingdiensten. Zelfs een simpel online forum of een blog dat gebruikersreacties toestaat, is in die hoedanigheid een hostingdienst. Omdat deze diensten actief gebruikerscontent opslaan voor een potentieel onbepaalde periode, legt de DSA een grotere set verantwoordelijkheden op hen, die we in de komende hoofdstukken in detail zullen behandelen.

Het is belangrijk te begrijpen dat deze categorieën puur op technische functie zijn gebaseerd. Een enkel bedrijf kan tegelijkertijd meerdere typen intermediaire diensten aanbieden. Een groot techbedrijf kan bijvoorbeeld een cloudhostingdienst (hosting) aanbieden, een content delivery network exploiteren (caching) en tegelijkertijd een eigen massieve glasvezelnetwerk beheren dat fungeert als ISP (mere conduit). In dergelijke gevallen gelden de regels van de DSA voor elke dienst volgens zijn specifieke functie.

Dus, u heeft bepaald dat uw dienst in een van deze drie categorieën valt. De volgende vraag is een geografische: maakt het uit waar uw bedrijf gevestigd is? Het antwoord is een helder en luidruchtig nee. De DSA is van toepassing op alle intermediaire diensten die worden aangeboden aan ontvangers in de Unie, 'onverminderd van waar de aanbieders van die intermediaire diensten hun vestigingsplaats hebben.' Dit is een cruciaal principe ontworpen om een gelijkspel te waarborgen en te voorkomen dat bedrijven de regels ontlopen door hun hoofdkantoor buiten de EU te vestigen.

De bepalende factor is of uw dienst een 'substantiële link met de Unie' heeft. Deze link kan op een paar manieren tot stand komen. De meest voor de hand liggende is een vestiging in de EU, zoals een hoofdkantoor, een dochtermaatschappij of zelfs een filiale. Echter, zelfs zonder fysieke aanwezigheid kan een bedrijf nog steeds worden geacht een substantiële link te hebben.

Dit kan gebeuren als u een 'significant aantal ontvangers van de dienst in een of meer lidstaten in verhouding tot hun bevolking' hebt. De DSA geeft hiervoor geen vast getal aan, omdat het een relatieve maat is. Een nischendienst met een miljoen gebruikers in Duitsland kan significant worden geacht, terwijl een wereldwijde dienst met hetzelfde aantal gebruikers dun verdeeld over de hele EU dat misschien niet is. Het is een evaluatie van geval tot geval.

De andere manier om een substantiële link te vestigen is 'het richten van activiteiten op een of meer lidstaten.' De wet geeft verschillende duidelijke indicatoren van wat dit in de praktijk betekent. Dit kan omvatten het gebruik van een taal of valuta die gangbaar is in een EU-land, het aanbieden van de mogelijkheid om producten of diensten te bestellen die daar worden geleverd, of het gebruik van een relevante landsspecifieke top-level domein, zoals .de voor Duitsland of .it voor Italië. Andere factoren kunnen zijn: uw app aanbieden in een nationale app store, lokale advertentiecampagnes voeren, of klantenservice bieden in een taal die in een lidstaat wordt gesproken. Het eenvoudige feit dat een website technisch bereikbaar is vanuit de EU is op zich niet voldoende om een substantiële link te vestigen. Er moet een bewijsbare intentie zijn om de dienst aan te bieden aan mensen in de Unie.

Nu we hebben vastgesteld wie de DSA toepassing vindt, laten we verduidelijken waaronder hij toepassing vindt. De verordening stelt geharmoniseerde regels vast over zorgvuldigheidsverplichtingen. Dit betekent dat het de verantwoordelijkheden en zorgvuldigheidsstandaards uiteenzet die intermediaire diensten moeten naleven. Het creëert een raamwerk voor hoe deze bedrijven om moeten gaan met illegale content, hoe transparant ze moeten zijn over hun contentmoderatiepraktijken, en hoe ze hun systemen moeten ontwerpen om gebruikers te beschermen.

Belangrijk om te weten is dat de DSA een 'horizontale' wetgeving is. Hij richt zich niet op één enkele industrie, maar stelt een basis van regels die overall gelden voor alle intermediaire diensten. Het doel is de fragmentering van de binnenmarkt te stoppen, waarbij een bedrijf wellicht moet voldoen aan 27 verschillende nationale wetten over, bijvoorbeeld, hoe met haatzaaiende uitspraken om te gaan. Onder de DSA is er één set regels. Lidstaten mogen over het algemeen geen eigen, additionele nationale eisen stellen op zaken die binnen het toepassingsbereik van de DSA vallen.

Het is ook belangrijk te begrijpen wat de DSA niet doet. Hij is alleen van toepassing op de intermediaire dienst zelf, niet op de onderliggende goederen of diensten die ervia worden verkocht of aangeboden. De DSA stelt bijvoorbeeld regels voor een online platform dat u toestaat een ride-sharingdienst te boeken, maar hij beïnvloedt niet de nationale wetten die de taxidienst zelf reguleren. Hij reguleert de onlinemarktplaats, niet de veiligheidseisen van de broodrooster die erop wordt verkocht; die vallen onder afzonderlijke productveiligheidswetten.

De DSA bestaat ook niet in een juridische vacuüm. Hij is ontworpen om samen te werken met een heel reeks andere EU-wetten. Hij stelt expliciet dat hij niet doet afbreuk aan het Unierecht op het gebied van auteursrecht. Als u dus een videodeelplatform runt, moet u nog steeds voldoen aan de specifieke regels die in de EU-Auteursrechtenrichtlijn zijn vastgelegd. Het allerbelangrijkste: de DSA is geen vervanging voor de Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR). Elke en enige verwerking van persoonsgegevens moet nog steeds voldoen aan de strikte eisen van de GDPR. Op dezelfde manier vult de DSA de bestaande consumentenbeschermingswetten aan, in plaats van ze te vervangen. Het bouwt een nieuwe digitale veiligheidslaag bovenop de juridische fundering die al bestaat.

Tot slot, om door de rest van dit boek te navigeren, is het handig om meteen nog een paar kerndefinities te leren kennen. We hebben al 'intermediaire diensten' behandeld, maar binnen die brede familie ziet de DSA twee bijzonder belangrijke leden eruit: 'online platforms' en 'online zoekmachines'.

Een 'online platform' is een specifiek type hostingdienst. Wat het onderscheidt, is dat het niet alleen informatie opslaat voor een gebruiker, maar die informatie ook 'openbaart aan het publiek' op verzoek van de gebruiker. Dit is het cruciale onderscheid. Een cloudopslagdienst waar u uw privés bestanden bewaart, is een hostingdienst, maar geen online platform. Een socialemedia-netwerk waarop u een bericht plaatst voor uw vrienden en volgers om te zien, is een online platform. Een onlinemarktplaats waarop een verkoper een product aanbiedt voor iedereen om te kopen, is een online platform. Deze daad van openbare openbaarmaking geeft deze diensten een grotere maatschappelijke impact, en zoals we zullen zien, gaat dit gepaard met een grotere set verantwoordelijkheden onder de DSA. De wet maakt wel een uitzondering voor functies die 'slechts een ondergeschikt en puur accessoir' deel zijn van een andere dienst, zoals de reactiesectie van een online krant.

Een 'online zoekmachine' is gedefinieerd zoals u zou verwachten: een dienst die gebruikers in staat stelt het web te doorzoeken op basis van een zoekopdracht en resultaten retourneert.

De laatste cruciale definitie die we hier introduceren is 'illegale content'. De definitie van de DSA is uitzonderlijk breed: 'elke informatie die, an zich of in relatie tot een activiteit... niet in overeenstemming is met het Unierecht of het recht van een welke lidstaat.' Dit betekent niet alleen content dat van nature illegaal is, zoals terroristisch materiaal of beelden van kindermisbruik. Het omvat ook informatie die betrekking heeft op illegale activiteiten, zoals de verkoop van vervalste goederen, het aanbieden van een ongelicentieerde accommodatiedienst, of het niet-geautoriseerde gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Het is een parapluvorm die gedefinieerd wordt door andere wetten. De DSA creëert geen nieuwe categorieën van wat illegaal is; het biedt simpelweg het raamwerk voor hoe intermediaire diensten om moeten gaan met content die illegaal wordt geacht onder bestaande EU- of nationale wetten. We zullen een heel hoofdstuk wijden aan het uiteenpakken van dit vitale concept, maar voor nu is het voldoende om de grote reikwijdte ervan te begrijpen.

Met deze fundamentele concepten op hun plaats – de typen intermediaire diensten, de geografische reikwijdte van de Wet, en de kerndefinities van 'online platform' en 'illegale content' – zijn we nu uitgerust om onze reis te beginnen in de specifieke verplichtingen die de Digital Services Act oplegt. Het centrale uitgangspunt om in gedachten te houden is dat van evenredigheid: de regels zijn getrapt, en naarmate de potentiële impact van een dienst op de maatschappij groeit, groeien ook haar verantwoordelijkheden.